ALGEMENE BESCHOUWING 2016-2019

INLEIDING
Geachte voorzitter, collega raadsleden, leden college, en beste toehoorders hier in de zaal en thuis.
Kent u Overheid 2.0? Het is een overheid die samenwerkt met haar burgers en maatschappelijke
organisaties betrekt bij het maken en uitvoeren van beleid. Overheid 2.0 zet ook het lokale bedrijfsleven,
waar veel talent schuilt, in voor het algemeen belang.
Overheid 2.0 is niet langer een overheid die alleen verantwoordelijk is voor het welzijn van haar burgers,
maar een overheid die vooral sturend en regisserend bezig is en het beleid ‘produceert’ met burgers,
vrijwilligers, verenigingen, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. Dit past perfect bij de
functie van regiegemeente welke wij willen zijn.
Iedereen heeft de mond vol van People, Planet, Profit. Ondernemend Platteland gaat voor PEOPLE!
Er is nog steeds te weinig vertrouwen in onze burgers. Overheden bedenken steeds meer regels die
onnodig zijn. Wij roepen op om te geloven in de kracht vd burger!
Dus kortweg denk overheid 2.0 Dus overheid op menselijke schaal en maat.
BESTUUR
Bij het college is er nog steeds een sterke neiging om onze burgers weinig zeggenschap te geven in de
politiek en het bestuur. Echter wij zijn dienaars van onze inwoners en niet andersom.
De zorgen van onze burgers zijn ook onze zorgen als raadslid. We hebben geen beleidsinformatie nodig
om ons te kunnen inleven in onze burgers, want wij zijn zelf ook burgers.
De belangen van onze inwoners moeten voorop staan.
We benadrukken nogmaals dat bestuur en organisatie slechts dienend daaraan zijn!
Wij moeten meer economisch gaan denken wat verder gaat dan het creëren of volbouwen van onze
eigen bedrijventerreinen en ons afvragen hoe de lokale economie kan bijdragen aan onze plaatselijke
welvaart. Er moet meer waardering komen voor ons plaatselijk bedrijfsleven. Want een groot deel van de
economie IS lokaal. Ondernemers willen ook graag een betere wereld, dat is uiteindelijk ook in hun eigen
belang. Onze ondernemers mopperen nu nog te vaak op onze gemeente over de bureaucratie waar ze
tegenaan lopen. Wij willen hier een omslag in zien. Wat Ondernemend Platteland betreft moet er ook
meer transparantie komen in wat wij als gemeente doen en laten!
VEILIGHEID EN OPENBARE ORDE
Veiligheid en openbare orde zijn heel belangrijk. Wij noemen hierbij de nog steeds onopgeloste
overvallen en de impact dat dit heeft op de slachtoffers en zijn omgeving. Gelukkig is er nu gestart met
buurtpreventie, wat een goede zaak is, maar dit moet in heel de gemeente uitgerold worden.
Dit kan met beperkte financiële middelen, het hoeft niet helemaal opgetuigd te zijn!
De handhaving Fort Oranje blijft onze gemeente helaas zeer veel geld en energie kosten en op Parc
Patersven wordt momenteel handhavend op getreden. Wij spreken de wens uit dat er met de menselijke
maat gemeten wordt en er humaan opgetreden zal worden.
Deelname aan de veiligheidsregio heeft er niet voor gezorgd dat we een goed dekkingsplan hebben voor
brandweer en ziekenwagen. Opkomsttijden worden nog steeds, vooral in het buitengebied van Achtmaal
en Wernhout, fors overschreden. Wij benadrukken nogmaals het belang en verzoeken onze
burgemeester dringend om hier eindelijk eens werk van te maken.
ONTWIKKELING OPENBARE RUIMTE
Er wordt nog te weinig met onze ondernemers meegedacht. Grote onderzoeken en verslagen eisen wij
van onze burgers bij een nieuwe ontwikkeling. Ondernemend Platteland zou graag zien dat er nu
eindelijk eens met de ondernemers meegedacht wordt om zo de economie op gang te houden.
Jammer genoeg blijkt er geen reserves/geld meer te zijn voor economische aangelegenheden. Dat
vinden wij een pijnlijke zaak en het sluit helaas naadloos aan met wat we lazen in de Zundertse bode.
Namelijk dat onze gemeente niet MKB vriendelijk is en gezakt is naar de 60e plaats.
Want Ondernemend Platteland krijgt steeds meer signalen dat onze gemeente NIET blij lijkt te zijn met
ondernemers. Het wordt ze niet gemakkelijk gemaakt.
We maken als overheid veel te veel regels die we dan zelf soms niet uit kunnen leggen. Het feit dat er
kennis ingehuurd moet worden om de eigen opgestelde wetten uit te leggen is voor Ondernemend
Platteland niet acceptabel. Men mag toch verwachten van gemeentelijke overheden dat ze zaken reëel
en werkbaar maken.
Dus vrijheid waar het kan, regels waar noodzakelijk en uitvoerbaar, kortom overheid 2.0
3
Helaas is het onderhoud van onze wegen terecht gekomen in een ‘lager dan basis’ onderhoud.
Ondernemend Platteland kan zich hier niet in vinden! Uitstellen van onderhoudswerkzaamheden zorgt
er voor dat er later veel meer geïnvesteerd moet worden om het niveau terug op peil te krijgen.
De oversteekplaats bij Stuivezand is nog steeds niet aangepast en is nog steeds een gevaarlijke
oversteekplaats tot ergernis van onze burgers.
Deze veiligheid is ver af van het basisniveau wat we met zijn allen toch nastreven.
Wij willen ons in blijven zetten om een snelle realisatie van de randweg mogelijk te maken.
Op pag. 20 lezen we dat er weer nieuw beleid vastgesteld gaat worden betreffende vaste afstanden Wet
geurhinder en veehouderij. Is onzinnig en onnodig, het jaagt gemeente en onze ondernemers op hoge
kosten. Er in een Europees geurbeleid welke iedere gemeente moet volgen. (Odeur normen)
Lijkt wederom op veehouderij pesten! Waarom lokaal beleid maken als er al streng overheidsbeleid is?
Speciale aandacht wil Ondernemend Platteland ook voor de bouw van starterwoningen en
zelfbouwers, deze groep wordt immers het hardst getroffen op de woningmarkt.
Is het vreemd dat steeds meer jongeren hun toevlucht zoeken in buurgemeenten of op vakantieparken?
We zijn wel blij met de mogelijkheid dat onze starters weer een starterslening aan te kunnen vragen.
Ook de buurtbus die is gaan rijden tussen Zundert en Etten-Leur is een positief signaal hoe we door slim
met vrijwilligers samen te werken iets op touw kunnen zetten.
Wederom het begrip overheid 2.0 uitgewerkt.
Feit dat onze Belgische buurgemeente Essen een wethouder heeft met de portefeuille landbouw en
Zundert met al zijn agrarische activiteiten die niet heeft zegt iets over het bestuur van onze gemeente.
Een wethouder cultuur hebben we immers wel, dus concluderen wij dat het college cultuur uitermate
belangrijk vindt en landbouw ondergeschikt. Is onze gemeente dan VOOR of TEGEN landbouw?
MAATSCHAPPIJ
Ondernemend Platteland vindt dat nieuwbouw van het IKC in Rijsbergen noodzakelijk is om in de
toekomst goed onderwijs te kunnen bieden aan de Rijsbergse kinderen.
Ook voor een grondige renovatie van de gymzaal in Wernhout willen wij ons blijven inzetten.
MFA Achtmaal komt nu een beetje dichterbij. De school is ondertussen verhuisd naar de units en de
oude school is gesloopt. Ondernemend Platteland hoopt dat de wethouder de deadline halen zal en de
huurlasten voor de verenigingen zoals afgesproken binnen de perken zullen blijven.
Tegelijkertijd beseffen wij dat Gilde Sint Cornelius, opgericht in 1950, nog steeds in de kou staat en aan
het lijntje gehouden wordt. Vorig jaar hebben we dit ook al opgemerkt, echter er is nog steeds geen
oplossing. We verzoeken de wethouder hier dringend om hier nu eens werk van te maken.
De aanbestedingswet die per 1 april ingegaan is kan ons als gemeente veel geld kosten.
Wij weten dat de gemeente Katwijk de richtbedragen voor enkelvoudige onderhands aanbestedingen
verhoogd heeft. Daarmee wil deze gemeente lokale en regionale ondernemers meer kansen bieden.
Wij stellen voor om dit voorbeeld te volgen en ook onze eigen ondernemers die kansen te bieden!
Het Belgisch Nederlands Grensoverleg, BENEGO, ervaren wij als zeer positief en constructief.
Wij Nederlanders kunnen nog veel leren van onze Belgische collega’s!
De bijdrage van onze gemeente voor deelname van de financiering van het dierenasiel voor een bedrag
van 134.251 kan fors verminderd worden. Immers het asiel heeft van externen een grote gift van
€ 300.000 gekregen. In plaats van deze te willen besteden aan extra luxe zou het in deze tijden van
crisis gepast zijn de bijdrages voor de gemeenten te verlagen.
Ook onze gemeente heeft te maken met krimpend aantal inwoners.
Zaak is om te zorgen dat de scholen in ieder dorp vertegenwoordigd blijven evenals de buurthuizen
welke een grote sociale functie hebben.
Het huiskamerproject te Achtmaal is een perfect voorbeeld van hoe belangrijk een buurthuis voor een
dorp is.
4
BEGROTING 2014-2017
Als we het over de begroting hebben dan merken we dat er bij het college eindelijk een omslag is
gemaakt en we nu een bijna werkbare begroting in onze handen hebben.
Echter we hebben grote zorgen over de lagere uitkering uit het gemeentefonds, de tegenvallende
grondverkopen en meerkosten in het sociaal domein. Want de decentralisatie vd zorgtaken (AWBZ,
jeugd) is een grote onzekere factor. Vooral financieel is er nog veel onduidelijk. Hoe gaan wij het beter
doen dan de overheid met veel minder geld. We willen nadrukkelijk vragen om het nieuwe systeem niet
te ingewikkeld te maken maar eenvoudig en duidelijk. 1 persoon, 1 plan en 1 regisseur en eigen
verantwoordelijkheid lijkt ons een goede stap in de richting. Burger kan meer dan wij als bestuur denken.
Denk aan overheid 2.0. Een goede zaak, geloven in de kracht van onze eigen burger!
Ten aanzien van budgetdiscipline hebben we nog wel enkele opmerkingen: We hebben nog steeds sterk
de indruk dat binnen organisatie geschoven wordt met budgetten, dat is niet voldoende inzichtelijk voor
de raad. Overschrijdingen worden nu binnen eigen budget opgevangen en bewaard binnen een afdeling.
Wij stellen voor de overschotten te storten in de pot onvoorzien. Uiteraard beseffen wij zeer goed dat het
voor de ambtenaren moeilijk is om dit steeds maar weer te moeten horen.
Maar willen wij financieel niet verder afglijden, dan zullen we beter op de centen moeten gaan letten.
Ondanks onze roep om nu toch echt te gaan bezuinigen op de organisatie hebben wij nog steeds de
indruk dat formaties gewoon in stand gehouden worden.
Er wordt immers alleen bezuinigd op inhuur derden.
We zouden de dienstverlening meer op peil kunnen brengen door meer zaken zoals vergunningen en
dergelijke via internet te regelen wat kan betekenen dat we minder aan het loket moeten afhandelen.
Het zou tevens ook een bezuiniging kunnen zijn (net als Baarle Nassau)
Versoberen in communicatie via de bode is oké, wij stellen voor dan de tekst niet kleiner te maken maar
de foto’s weg te laten. Belangrijke zaken kunnen best beknopt in de bode gezet worden met een
verwijzing naar de website.
De kosten voor aanpassing van het CLTV terrein is begroot op 350.000. Graag bekijken welke
aanpassingen noodzakelijk zijn. Wat Ondernemend Platteland betreft mag dit een onsje minder!
De centrumvisie voor de molenstraat is weer uitgesteld. Echter de komende 3 jaren is hier meer dan 1.1
miljoen voor begroot. Graag vernemen wij wat hier precies voor gedaan gaat worden. Wij hopen dat dit
weer geen donaties aan allerlei onderzoeken en dure onderzoeksbureaus blijken te zijn.
Het aantal speelplekken worden gereduceerd tot 47. Ondernemend Platteland is hier geen voorstander
van maar wil eerder overwegen om een aantal investeringen in de sportvoorzieningen te faseren. Ook
daar mag de kwaliteit, evenals bij wegen en groenvoorzieningen meer naar basis. Ziet het college daar
mogelijkheden toe? Aan de speelvoorzieningen voor onze kleintjes mogen we niet komen zo vindt
Ondernemend Platteland.
Ook het zwembad blijft voor ons belangrijk. We zijn zeer benieuwd met welk voorstel de wethouder naar
de raad gaat komen.
AFSLUITING
Laten we in deze moeilijke economische tijden denken in de term Overheid 2.0 en samen gaan werken
met onze burgers, maatschappelijke organisaties en het lokale bedrijfsleven. Laten we vooral sturend en
regisserend bezig zijn en onze burgers en ondernemers dienen zoals men van ons verwachten mag.
We zullen goed luisteren naar de inbreng van onze collega partijen, en zullen die ook ondersteunen,
daar waar dat mogelijk is. Voor Ondernemend Platteland is in ieder geval ook heel duidelijk dat we
vanwege de financiële crisis echt het roer om moeten gooien, maar we zien ook dat velen hier dat nog
niet beseffen. We zullen het wel samen, overheid 2.0, moeten realiseren.
Ik dank u voor uw aandacht

INLEIDING


Geachte voorzitter, collega raadsleden, leden college en beste toehoorders hier in de zaal en thuis voor de tv. Onze algemene beschouwingen voor de begroting 2016-2019.

Het afgelopen jaar 2015 was het jaar:

-van een flinke belastingverhoging,

-discussies over regiegemeente en de over de samenwerking met de gemeenten Etten-Leur, Roosendaal,   Rucphen, Halderberghe en Moerdijk,

-discussie over de controle van gemeenschappelijke regelingen,

-discussie over de afbouw en wederopbouw van de zorg,

-het jaar van de opening van de rondweg,

-het jaar waarin een nieuwe school gebouwd wordt in Rijsbergen,

-met vraag of dat het college wil meewerken aan een nieuw asielzoekers centrum,

  • -van de uitbouw van de buurtpreventie.


Steeds meer lijkt het erop dat de lokale gemeenteraad een verlengstuk is geworden van de provinciale en rijksoverheid, en dat we geen keuzes hebben. Ondernemend Platteland is van mening dat wij als raad onze eigen verantwoordelijkheid hebben, en die moeten durven nemen.Dat geldt zeker ook als het om de vestiging van een asielzoekerscentrum gaat.Voor de volgende jaren zullen we per programma enkele punten aanhalen die voor ons van belang zijn, en waar Ondernemend Platteland zich voor in zal zetten.


BESTUUR

De ontwikkeling naar een regiegemeente, vooral een streven om taken af te stoten of uit te besteden, met als doel efficiënter onze gemeentelijke taken in te vullen. Dit mag niet  leiden tot bezuinigen op de uitvoering van fysieke taken. Vooral op overbodige en te zware overhead kan veel winst behaald worden. 

De informatieverstrekking, gevraagd of ongevraagd vanuit het college naar de raad, en de omgang daarmee blijft een moeizaam proces. De beantwoording van een raadsvraag, beantwoording van vragen omtrent de begroting, een aanvraag van het COA,  het kan allemaal beter. Zaken worden eerst in een gesloten bestuurlijke omgeving zoveel mogelijk afgekaart, Ondernemend Platteland staat voor een open en transparante bestuursomgeving. Waarbij geborgd moet zijn dat alle raadsleden dezelfde informatie krijgen en waarbij de raad in een vroeg stadium betrokken wordt bij de meningsvorming over belangrijke onderwerpen. De uitdrukking, dat de raad is “meegenomen” is voor ONPL een nietszeggende kreet, de raad stuurt, of ze stuurt niet.

De communicatie met en participatie van onze inwoners, (of beter gezegd spreken met en betrekken bij) is heel belangrijk. Hiertoe wordt een plan opgesteld door de raad, maar zeker hier geldt dat gewoon doen veel belangrijker is dan erover praten en een plan opstellen. Over de planning en control cyclus is in het verleden veel gezegd, deze is weliswaar beter geworden. Maar ook hier zit een goed gevoel hierover niet in de procedurele afspraken, maar vooral ook in de omgang met elkaar.

VEILIGHEID

Dit blijft een hot item. Een onderwerp waar veel inwoners mee te maken hebben. De laatste week is er na een periode van meer rust weer op vele plaatsen ingebroken. De ontwikkeling van de buurtpreventie verloopt goed. Een verdienste van een grote groep inwoners, die zich hiervoor inzet. En die ook aantoont dat,  wanneer betrokken inwoners zich inzetten voor een doel er veel te bereiken is. Veel meer dan ooit met een pot geld, met beleidsnota’s vol met regelgeving en met dure handhaving bereikt kan worden. In overleg met raad en burgemeester is naast prioriteit voor woninginbraak, ook prioriteit voor bedrijfs- en schuurinbraken gesteld.

De samenwerking van burgemeester, politie, de wijkagent, buurtpreventieteams heeft veel aandacht. Wijkagenten en de aanwezigheid van de politie in het gemeentehuis moet ertoe leiden dat deze organisaties dichter bij de inwoners staan. Ook de samenwerking met de Belgische buurgemeentes is daarbij onmisbaar om criminaliteit op een goede manier te kunnen bestrijden.


ONDERHOUD OPENBARE RUIMTE

Het is jammer dat deze raad veelvuldig budgetten voor met name het onderhoud van wegen, bermen, sloten en groenonderhoud heeft aangesproken om begrotingen sluitend te maken. Wij hebben hier al vaak voor gewaarschuwd. Het getuigt van korte termijnvisie ,want achterstallig onderhoud aan bermen, sloten, zandpaden, wegen en kunstwerken vertaalt zich toch in een rekening En deze rekening zien we nu.  Zie pag 62.

Wij hebben al eerder vragen gesteld wat de talrijke Ecologische Verbindings Zones (EVZ’s) en ons aan onderhoud gaan kosten. Wij hebben stellig het idee dat hier in deze raad zeer beseffen wat dit ook financieel in gaat houden.

MAATSCHAPPIJ

De overheveling van budgetten voor onderwijs, met name groot onderhoud, in 2015 is dit jaar een feit geworden. Wat zijn de gevolgen daarvan?  Deze vraag heeft Ondernemend Platteland vorig jaar al gesteld. Hierover hebben we nauwelijks iets teruggevonden in deze begroting. Hoe is de stand van zaken? Wat zijn de risico’s?De realisering van een nieuwe school, het IKC in Rijsbergen staat op de rol. Een goede zaak. Wel vernemen we dat er enige financiële tegenvallers zitten aan te komen. Wij willen daarover snel duidelijkheid.

DE DECENTRALISATIES  

Een aantal van de grote gemeenten heeft onlangs aangegeven dat de decentralisaties op een groot zwart gat begint te lijken. Er gaat veel in aan geld en energie in. Wat terugkomt zijn zeer veel verordeningen, vele overlegplatforms, veel instanties zijn ermee bezig. Maar veel te weinig concreets. Wat de gevolgen zijn voor de uitvoerende zorgverlening en zijn cliënten is in veel gevallen niet duidelijk. Ook niet in onze gemeente. Ondernemend Platteland wil dat deze ontwikkelingen in onze gemeente in 2016 meer in beeld komen. De financiële kant, maar zeker ook de gevolgen voor degenen die van zorg afhankelijk zijn.

Mogelijk is voor onze gemeente ook een soort zorg-audit commissie interessant die de ontwikkelingen nader volgt namens de raad? 

 

FINACIELE SITUATIE

Ondernemend Platteland gaat niet akkoord met de lastenverzwaring van 3% OZB. De reden daarvoor is de grote lastenverzwaring van vorig jaar (16% OZB voor eigenaren/gebruikers, zie pag 50 en begroting 2015)en met het gegeven dat de laatste jaren de gemeente Zundert is gegroeid naar een van de duurdere gemeentes voor de inwoners. (gegeven Vereniging Eigen Huis en COELO onderzoek).  Waar in deze begroting voor onderdelen meer budget of investeringen worden gevraagd willen wij dat dit binnen bestaande budgetten wordt opgelost en als dat niet zou kunnen moet er een overtuigende verklaring en duidelijke onderbouwing voor gegeven zijn. En die missen we op onderdelen!! Dit geldt voor oa:

Product 01.00 a 45.000eu (doorontwikkeling regiegemeente)

 Product 02.02 a 30.000eu (weerbare gemeente)

Het overhevelen van lasten vanuit de “gesloten” systemen, (dat zijn de rioolheffing en de reinigingslasten) naar de exploitatie is voor Ondernemend Platteland een onaanvaardbare vorm van verkapte lastenverzwaring. Gemakshalve wordt verwezen naar VNG en landelijk beleid. Deze overheveling is in strijd met onze eigen uitgangspunten en als we dit wijzigen is dit een eigen principiële keuze van deze raad. Dit geeft nu een voordeel in de structurele begroting, maar het geeft een onacceptabele lastenverzwaring van ?% in de later vast te stellen Rioolheffing en reinigingsheffing voor onze inwoners. Voor Ondernemend Platteland onaanvaardbaar. Wij zijn in dat verband de “verrassing” met de bovenmatige stijging van de legeskosten nog niet vergeten!

TOT SLOT

De vraag ligt ook voor, is het optimisme en goede gevoel dat het college uitstraalt over deze begroting, propaganda of realiteit? Ondernemend Platteland heeft nog wel wat vragen:

  • -Hoeveel % van onze (gezins)bedrijven verdienen nog wel een inkomen en hoeveel % zitten op een minimum
  • of daaronder?
  • -Hoeveel van onze jongeren zijn nu in staat een starterwoning te kopen en hoeveel zijn aangewezen op sociale
  • woningbouw?
  • -Lossen we de vluchtelingencrisis op, of halen we veel problemen binnen?
  • -Wordt de zorg beter en bereikbaar voor iedereen, of wordt de zorg in snel tempo afgebouwd? 

Wij hebben als ONPL al bij eerdere beschouwingen aangegeven dat we als overheid met de financiën een behoorlijke stap terug moeten doen. Minder regels, minder nota’s, bewuste handhaving met afweging van effecten en kosten. Ook de bedrijfsvoering kosten (de overhead) terugbrengen naar bedrijfsmatige proporties. De toename van meer papier leidt zelden tot de gewenste resultaten.Ondernemend Platteland zal zich nog beraden over het indienen van mogelijke moties en amendementen over door ons genoemde punten. Een en ander is mede afhankelijk van de ingebrachte standpunten van andere partijen.

Ik wil u danken voor uw aandacht.